وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در طول ۱۵ سال فعالیت خود، سه بار شاهد استیضاح وزیرانش بوده است.
تاریخچه تشکیل وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
این وزارتخانه با ادغام وزارتخانههای تعاون، کار و امور اجتماعی و رفاه و تأمین اجتماعی در سال ۱۳۹۰ شکل گرفت. هدف از این ادغام در دولت احمدینژاد، یکپارچهسازی سیاستهای مربوط به رفاه، کار، اشتغال و تعاون بود. با این حال، ناآرامیهای مداوم در این وزارتخانه نشان میدهد که این جایگاه برای وزیرانش چالشهای بسیاری به همراه داشته است.
در طول ۱۵ سال، این وزارتخانه ۷ وزیر و ۳ سرپرست را تجربه کرده است.
عبدالرضا شیخالاسلامی؛ اولین وزیر و اولین استیضاح
عبدالرضا شیخالاسلامی، اولین وزیر این وزارتخانه پس از تشکیل آن بود که در دولت دوم محمود احمدینژاد به این سمت منصوب شد و تا بهمن ۱۳۹۱ فعالیت کرد. پرونده سعید مرتضوی، مدیرعامل وقت سازمان تأمین اجتماعی، به کار او پایان داد. نمایندگان مجلس معتقد بودند انتصاب مرتضوی با وجود ایرادات قانونی، نباید ادامه پیدا کند. محور اصلی استیضاح، «بیتوجهی به قانون» در انتصاب و عدم عزل مرتضوی از مسئولیت صندوق تأمین اجتماعی اعلام شد.
جلسه استیضاح حدود ۹ ساعت به طول انجامید و در نهایت از ۲۷۲ رأی، ۱۹۲ نماینده به برکناری شیخالاسلامی رأی دادند. به این ترتیب، او اولین وزیر این وزارتخانه بود که با رأی مجلس از کابینه کنار رفت.
اسدالله عباسی؛ از سرپرستی تا وزارت
پس از برکناری شیخالاسلامی، اسدالله عباسی ابتدا سرپرست وزارتخانه شد و سپس در اردیبهشت ۱۳۹۲ رأی اعتماد گرفت و به عنوان وزیر منصوب شد. اما دوره وزارت او با پایان دولت دهم همزمان شد و او بدون استیضاح، با روی کار آمدن دولت حسن روحانی از سمت خود کنارهگیری کرد.
دوره عباسی از این جهت حائز اهمیت بود که وزارتخانه تازه تأسیس برای دومین بار در مدت کوتاهی با تغییر مدیر ارشد مواجه شد؛ یک بار به دلیل استیضاح و بار دیگر به دلیل تغییر دولت.
علی ربیعی؛ پنج سال وزارت و سه تلاش برای کسب رأی اعتماد
با آغاز به کار دولت حسن روحانی، علی ربیعی به عنوان وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی معرفی شد. او از مرداد ۱۳۹۲ تا سال ۱۳۹۷ در این سمت باقی ماند و طولانیترین دوره وزارت را در این وزارتخانه پرچالش تجربه کرد. او در مرداد ۱۳۹۶ برای دومین بار از سوی حسن روحانی برای تصدی این وزارتخانه به مجلس معرفی شد و با ۱۹۱ رأی موافق، ۷۹ رأی مخالف و ۱۵ رأی ممتنع ابقا شد. اما دوران پرآشوب او از چند ماه پس از تشکیل دولت دوازدهم آغاز شد. او در اسفند ۱۳۹۶ از سوی نمایندگان مجلس استیضاح شد. نمایندگان مجلس با استناد به مشکلات اقتصادی و بیکاری، او را استیضاح کردند، اما ربیعی معتقد بود که دلیل اصلی استیضاح، نارضایتی از انتصابها بوده است.
ربیعی توانست در فضایی بسیار شکننده برای دومین بار در کمتر از یک سال از مجلس رأی اعتماد بگیرد، اما این پایان ماجرا نبود. در مرداد ۱۳۹۷، در حالی که ایران با بحرانهای جدی و فشار بینالمللی مواجه بود، او برای دومین بار استیضاح شد تا تنها وزیری باشد که در یک سال سه بار برای کسب رأی اعتماد از نمایندگان مجلس تلاش کرده است. سومین تلاش او ناموفق بود و منجر به کنارهگیری اخبار فرهنگیان او از کابینه دوازدهم شد.
محمد شریعتمداری؛ وزیری با سابقه متفاوت
پس از ربیعی، انوشیروان محسنی بندپی به عنوان سرپرست معرفی شد و سپس محمد شریعتمداری در آبان ۱۳۹۷ رأی اعتماد گرفت و تا پایان دولت دوازدهم در این سمت باقی ماند.
شریعتمداری برخلاف دو وزیر پیشین این وزارتخانه، سابقه طولانی در دولت داشت. او پیش از این وزیر بازرگانی در دولت محمد خاتمی و در دولت روحانی نیز وزیر صنعت، معدن و تجارت و معاون اجرایی رئیسجمهور بود. وزارت او در وزارت کار تا پایان دولت دوازدهم در سال ۱۴۰۰ ادامه یافت.
حجتالله عبدالملکی؛ مرد شعارهای بزرگ
با آغاز دولت ابراهیم رئیسی، حجتالله عبدالملکی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی شد. عبدالملکی تنها حدود ۱۰ ماه در این سمت باقی ماند. هرچند او در ۲۴ خرداد ۱۴۰۱ استعفا داد، اما پیش از آن زمزمههای برکناری او شنیده میشد و نمایندگان مجلس نیز برای استیضاح وی آماده شده بودند. نارضایتی از عملکرد او از هر سو به گوش میرسید. او کوتاهترین دوره وزارت را در این وزارتخانه و در دولت سیزدهم به خود اختصاص داد.
محمدهادی زاهدیوفا؛ گزینهای که وزیر نشد
پس از عبدالملکی، محمدهادی زاهدیوفا سرپرست وزارتخانه شد. زاهدیوفا در شهریور ۱۴۰۱ برای تصدی وزارت به مجلس معرفی شد، اما در نهایت نتوانست رأی اعتماد لازم را کسب کند. در روز رأی اعتماد او، خبرگزاری ایرنا ابتدا خبر از انتخاب او به عنوان وزیر پیشنهادی داد، اما سپس خانه ملت اعلام کرد که نمایندگان به زاهدیوفا اعتماد نکردهاند.