عطا نویدی- همایون شجریان، پس از سال‌ها تجربه در گونه‌های مختلف موسیقی، به‌ویژه در عرصه موسیقی عامه‌پسند با هدف جذب مخاطبان گسترده‌تر، این بار با مجموعه‌ای از آثار کاملاً ایرانی به صحنه بازگشته است.
این بازگشت، هم به معنای حضور دوباره یک خواننده بر صحنه بود و هم فرصتی برای شنیدن دوباره موسیقی اصیل ایرانی از حنجره‌ای که طی سالیان اخیر بیشتر با اجراهای پرطرفدار و آثار پاپ شناخته شده است.
نخستین تجربه‌ها در کنار پدر
همایون شجریان، فرزند استاد محمدرضا شجریان، فعالیت هنری خود را با موسیقی ایرانی آغاز کرد. این مسیر با توجه به پیشینه خانوادگی و هنری او، کاملاً طبیعی به نظر می‌رسید. اولین آوازهایی که از او شنیدیم، در کنار پدرش و در یک برنامه تلویزیونی به میزبانی علیرضا میبدی در اواخر دهه ۱۳۷۰ بود. فیلم این اجرا به سرعت دست به دست شد و همایون را که پیش از آن گاهی در تورهای کنسرت پدرش هم‌خوانی می‌کرد، به جامعه موسیقی ایران معرفی کرد.
در آن سال‌ها، کنسرت‌های خارج از کشور مانند امروز بازتاب گسترده‌ای در میان مخاطبان داخلی نداشتند و بسیاری از مردم از جزئیات این اجراها بی‌خبر بودند. از این رو، آن برنامه تلویزیونی فرصتی شد تا مخاطبان برای اولین بار با توانایی‌های آوازی همایون شجریان در کنار پدرش آشنا شوند.
در همان دوره و پس از آلبوم مشترک «آهنگ وفا» که همایون به عنوان صدای دوم در تصنیف‌ها با پدر هم‌خوانی داشت، اولین آلبوم مستقل او با نام «نسیم وصل» و آهنگ‌سازی محمدجواد ضرابیان منتشر شد. این آلبوم با رویکردی عامه‌پسند، مجموعه‌ای از قطعات خوش‌ساخت و به یادماندنی را به مخاطبان ارائه داد. تصنیف «نسیم وصل» همچنان یکی از خاطره‌انگیزترین آثار کارنامه همایون شجریان است؛ قطعه‌ای که می‌توان آن را اولین امضای جدی او به عنوان یک خواننده مستقل و اثری پیوند خورده با نام او دانست.
با این حال، همایون شجریان در ادامه فعالیت هنری خود به یک مسیر محدود نماند و گونه‌ها، فضاها و تجربه‌های متفاوتی از موسیقی ایرانی را آزمود.
جستجوی مستمر در موسیقی ایران
پس از همکاری با ضرابیان و اردشیر کامکار، نوبت به همکاری با علی قمصری رسید؛ آهنگ‌سازی که خود نیز در سال‌های بعد راه مستقلی را در موسیقی ایران پیمود و همچنان بر شیوه نوازندگی و نوع نگاهش به موسیقی، نقد و نظرهای فراوانی وجود دارد. همایون در کنار هنرمندان شناخته‌شده‌ای مانند سعید فرجپوری و حمید متبسم، تجربه‌های دیگری را نیز پشت سر گذاشت. اولین تجربه کنسرتی او با گروه دستان شکل گرفت؛ گروهی که امکان اجرای رپرتواری متکی بر موسیقی ایرانی را برای او فراهم کرد.
همکاری او با پروژه «سیمرغ»، حاصل آهنگ‌سازی حمید متبسم و رهبری محمدرضا درویشی، فرصت و اتفاق خوبی برای همایون بود؛ زیرا این رپرتوار با تکیه بر تیم رسانه‌ای قوی، بسیار جذاب‌تر و قوی‌تر از آنچه در متن اثر بود، جلوه کرد و قرار گرفتن همایون در کنار ارکستری بزرگ و اجرای کنسرت در ایران و چند کشور اروپایی، فرصت جدیدی برای او در عرصه کنسرت بود. تا آنکه نوبت به پروژه «شوق‌نامه» به سرپرستی محمدرضا درویشی رسید؛ اثری که بر پایه یک پژوهش استوار بود، اما باز هم تیم رسانه‌ای همراه اثر، آن را بسیار فراتر از حد انتظار بالا برد. اینجا بود که مخاطبان با خرید و شنیدن اثر به پژوهشی بودن کار پی می‌بردند و «شوق‌نامه» همان‌طور که سریع پرواز کرد، زود فرونشست و نقد و نظرها درباره‌اش به‌سرعت پایان یافت.
آغازی خوش برای موسیقی پاپ ایران
پس از آن، در دوره‌ای که شاید بتوان آن را مرحله‌ای از جست‌وجوی مسیر شخصی همایون شجریان دانست، همکاری با سایت تفریحی و سرگرمی برادران پورناظری آغاز شد؛ همکاری‌ای که سرآغاز بخشی از فعالیت‌های او در حوزه موسیقی پاپ و تلفیقی بود. این مسیر به شهرت گسترده‌تر او کمک کرد و در کنار آن، فعالیت‌های مستقلش نیز ادامه یافت. «نه فرشته‌ام، نه شیطان» آغاز مسیری بود که برای «موسیقی ایرانی» شاید ناهمایون، اما برای موسیقی مردم‌پسند، فرخنده بود.
ورود همایون شجریان به این عرصه، از او یک سوپراستار ساخت. این جایگاه، از یک سو به نام خانوادگی شجریان و از سوی دیگر به آثاری وابسته بود که با سلیقه بخش بزرگی از مخاطبان ارتباط برقرار می‌کردند. کنسرت‌های متعدد در سالن‌های بزرگ، از جمله تالار وزارت کشور و بعدها با پروژه‌های گوناگون موسیقی ـ نمایش در مجموعه سعدآباد، دامنه مخاطبان او را گسترش دادند و به تثبیت موقعیتش در بازار موسیقی ایران انجامید.
در نتیجه این روند، همایون شجریان بیش از گذشته به سمت موسیقی پاپ و مردم‌پسند حرکت کرد؛ تا جایی که حضور او در کنار ارکسترهای ایرانی یا اجرای ساز و آواز در قالب‌های نزدیک‌تر به موسیقی سنتی، کمتر از گذشته انتظار می‌رفت و گاه به اتفاقی متفاوت تبدیل می‌شد.
البته او در تمام این سال‌ها از تجربه‌های دیگر فاصله نگرفت و گاه با گروه مستقل خود یا همراهی ارکسترهای بزرگ‌تر، آثاری با حال‌وهوای تلفیقی را نیز اجرا کرد. با این همه، در حدود یک دهه اخیر، بخش مهمی از فعالیت‌هایش بر اجرای رپرتوارهایی متمرکز بود که پیش‌تر توانسته بودند نظر مخاطبان گسترده‌تری را جلب کنند.
کنسرتی که برگزار نشد
سال گذشته، پس از جنگ ۱۲روزه و چند سال دوری از صحنه، همایون شجریان تصمیم گرفت بار دیگر به اجرای زنده بازگردد. رایزنی‌هایی برای برگزاری کنسرت رایگان او در میدان آزادی و در محدوده برج آزادی انجام شد و خبر این اجرا بازتاب گسترده‌ای پیدا کرد، اما یک روز پیش از برگزاری، اجرای برنامه لغو شد. در همان زمان،
